thương mại vào thập kỉ 20,mặt hàng đã đạt doanh số hơn 300 triệu dollar
trong thập kỉ đó.
Vào năm 1947 ngành công nghiệp điện tử tạo ra một bước tiến quan trọng
khi John Bardeen, Walter Brattain, và William Shockley phát minh ra bong
bán dẫn. Nhỏ hơn, nhẹ hơn và bền hơn ống chân không đang sử dụng trong
đài radio thời bấy giờ, ống bán dẫn đã mở ra thời kì của những tiến bộ thu nhỏ
kích thước của các thiết bị điện tử. Các mạch tích hợp được phát minh vào
những năm 50 cho phép tích hợp nhiều mạch trên 1 bản mạch, và sự giới
thiệu các thiết bị tương tự_analog devices vào những năm 60 đã cho phép
tăng lượng thông tin có thể lưu trữ trên 1chip silicon lên hàng ngàn lần.
Các nhân tố quan trọng khác đã tạo nên những tiến bộ vĩ đại kể từ thập kỉ
70 bao gồm laser và quang điện tử,diện tử kĩ thuật số và kĩ thuật vi sóng điện
tử. Tiến bộ trong lĩnh vực điện tử đồng thơi đóng vai trò tối quan trọng trong
sự phát triển của công nghệ không gian,liên lạc vệ tinh, mở ra cuộc cách
mạng trong ngành công nghiệp máy tính mà chính điều đó đã dẫn đến việc
giới thiệu máy tính cá nhân, và giới thiệu cũng như ứng dụng rộng rãi công
nghệ robot trong các nhà máy sản xuất, sản xuất ra các hệ thongs lưu trữ và
truyền số liệu điện tử, bên cạnh đó nó còn có tác dụng tuyệt vời là mở rộng thị
trường phổ biến âm nhạc và văn hóa. Cuối cùng thì những phát minh này đã
và đang thay đổi cuộc sống của chúng ta: từ bên trong căn nhà đến văn phòng,
nhà máy.
Rất nhiều trong số những phát minh này như bóng bán dẫn ban đầu là sản
phẩm nghiên cứu của quân đội,với mục đích tăng độ tích hợp của các thiết bị
điện tử phục vụ cho những khí tài quân sự công nghệ cao.
5
Một số các nhóm sản phẩm chính như
Các thiết bị rời:
-Thiết bị quang điện:
-Thiết bị analog:
-MOS Logic:
-Thiết bị vi xử lý:
-Thiết bị vi điều khiển:
-DRAM:
-Flash:
II. CƠ CẤU CỦA THỊ TRƯỜNG HÀNG ĐIỆN TỬ
Thị trường hàng điện tử thế giới đang phát triển với nhịp độ nhanh và
thường hay biến động. Mỗi mặt hàng, nhóm hàng cũng như mỗi khu vực thị
trường có những đặc trưng khác biệt, có thể nêu lên một số đặc trưng chủ yếu
của thị trường hàng điện tử thế giới như sau:
1. Cơ cấu về thị trường
Thị trường hàng điện tử thế giới đã có sự phân công sản xuất và phân
chia thị trường ở mức độ rất sâu và rất cao. Với ưu thế về vốn và công nghệ,
các nước công nghiệp phát triển - Mỹ, Nhật Bản - đang chi phối thị trường
hàng điện tử thế giới thông qua việc khống chế sản xuất và xuất khẩu linh
kiện điện tử cũng như nghiên cứu triển khai các sản phẩm mới. Các nước
đang phát triển nhập khẩu linh kiện và nhận chuyển giao công nghệ, đồng
thời sản xuất, xuất khẩu lại các sản phẩm điện tử thành phẩm.
Vào những năm 60 của thế kỉ trước thì người tiêu dùng chuyển hướng sang
dùng hàng điện tử của Nhật Bản như Sony, Hitachi vì lý do hàng điện tử trong
6
nước của Mỹ không thể cạnh tranh nỗi với hàng Nhật về cả chất lượng và giá
thành. Tuy nhiên, đến đầu những năm 80 thì những nhà sãn xuất của Mỹ
vươn lên dẫn đầu thế giới về phát triển và sản xuất phụ kiện bán dẫn. Đến
những năm 90 thì linh kiện bán dẫn trở thành loại linh kiện cơ bản của máy
tính cá nhân và hầu hết mọi sản phẩm điện tử khác như: điện thoại, ti vi, thiết
bị y tế, và các thiết bị ứng dụng thông minh khác. Nhưng trong khi các công
ty Mỹ nắm giữ phần lớn thị phần của ngành công nghiệp bán dẫn thì hầu hết
các mặt hàng điện tử tiêu dùng lại đến từ những nước khác, những nước đang
phát triển.
Các nước có ngành công nghiệp điện tử phát triển nhanh đều tập trung ở
châu á như Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, ấn Độ, Malaysia
Những kinh nghiệm phát triển thành công ngành công nghiệp và thị trường
hàng điện tử của các nước này là những bài học tốt cần tham khảo khi đề ra
phương hướng và chính sách phát triển thị trường hàng điện tử của Việt Nam.
Dưới đây là một số số liệu và dự báo về doanh thu các sản phẩm điện tử tại
các thị trương khu vực theo số liệu của hiệp hội Công nghiệp bán dẫn (SIA)
-Thị trường châu Mỹ: Doanh thu sản phẩm bán dẫn tại thị trường châu Mỹ:
+năm 2005 tăng 3%, từ 39,1 tỷ USD năm 2004 lên 40,2 tỷ USD năm
2005
+tăng 4,5% trong năm 2006, lên 42,1 tỷ USD
+tăng 9,7% trong năm 2007, lên 45,4 tỷ USD
+tăng 11,8% năm 2008, lên 51,1 tỷ USD.
-Thị trường châu Âu: Doanh thu sản phẩm bán dẫn tại thị trường châu Âu
+năm 2005 chỉ tăng 0,1%, từ 39,4 tỷ USD năm 2004 lên 39,5 tỷ USD
năm 2005,
+tăng 4,9% trong năm 2006, lên 41,4 tỷ USD;
7
+tăng 9,7% trong năm 2007, lên 45,4 tỷ USD
+tăng 12,3% trong năm 2008, lên 51,0 tỷ USD.
-Thị trường Nhật Bản: Doanh thu sản phẩm bán dẫn tại thị trường Nhật Bản
+năm 2005 giảm 2,6%, từ 45,8 tỷ USD năm 2004 xuống còn 44,6 tỷ
USD năm 2005,
+tăng 5,2% trong năm 2006, lên 46,9 tỷ USD;
+tăng 8,3% trong năm 2007, lên 50,8 tỷ USD
+tăng 11,6% trong năm 2008, lên 56,7 tỷ USD.
-Thị trường châu á - Thái Bình Dương: Doanh thu sản phẩm bán dẫn tại thị
trường châu á - Thái Bình Dương
+năm 2005 tăng 38,316,4%, từ 88,8 triệu USD năm 2004 lên 103,3
triệu USD năm 2005.
+tăng 11,4% trong năm 2006, lên 115,1 tỷ USD;
+tăng 12,4% năm 2007, lên 129,4 tỷ USD
+tăng 16,2% trong năm 2008, lên 150,4 tỷ USD.
2. Cơ cấu về mặt hàng
Tiêu thụ thiết bị điện tử chuyên dụng, thiết bị tin học trong cơ cấu tiêu thụ
hàng điện tử có xu hướng tăng trong khi tiêu thụ thiết bị điện tử dân dụng
giảm đi, đặc biệt là ở các nước phát triển. Các nước đang phát triển vẫn có tốc
độ tăng tiêu thụ thiết bị điện tử dân dụng cao, chủ yếu là các sản phẩm thế hệ
thứ hai với giá rẻ.
Các linh kiện bán dẫn là nền tảng của công nghiệp điện tử có tỉ trọng
ngày càng tăng trong tổng giá trị thiết bị điện tử (khoảng 50% trị giá linh kiện
nói chung). Nhật Bản và Mỹ là những nước đứng đầu về cung cấp các sản
phẩm bán dẫn.
8
Sự phát triển của khoa học và công nghệ đã, đang và sẽ dẫn đến những
thay đổi nhanh chóng của các sản phẩm điện tử và tạo ra sự kết hợp đan xen
giữa lĩnh vực sản xuất thiết bị xử lý dữ liệu với thiết bị điện tử dân dụng và
thiết bị điện tử công nghiệp. Tuy nhiên, thị trường hàng điện tử vẫn tiếp tục
chịu sự chi phối của thị trường trường linh kiện. Các yếu tố cung - cầu về linh
kiện điện tử đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành động thái thị
trường hàng điện tử trong những năm tới.
*Phân chia theo các nhóm sản phẩm chính
-Các thiết bị rời: Doanh thu các thiết bị rời
+năm 2005 giảm 2,6%, từ 15,8 tỷ USD năm 2004 xuống còn 15,4 tỷ
USD,
+tăng 3,7%, lên 15,9 tỷ USD trong năm 2006.
+Trong năm 2007, thị trường tăng 8,9%, lên 17,3 tỷ USD
+tăng 8,7% trong năm 2008, lên 18,9 tỷ USD.
-Thiết bị quang điện: Doanh thu thiết bị quang điện
+tăng 9% năm 2005, từ 13,7 tỷ USD năm 2004 lên 15,0 tỷ USD
+tăng 9,6% trong năm 2006, lên 16,4 tỷ USD.
+năm 2007 tăng 10,7%, lên 18,2 tỷ USD
+tăng 15,3% trong năm 2008, lên 20,9 tỷ USD.
-Thiết bị analog: Doanh thu analog
+tăng 1,1% trong năm 2005, từ 31,4 tỷ USD năm 2004 lên 31,7 tỷ USD
+tăng 11,9% trong năm 2006, lên 35,5 tỷ USD.
+tăng 13,0% trong năm 2007, lên 40,1 tỷ USD
+tăng 16,4% trong năm 2008, lên 46,7 tỷ USD.
-MOS Logic: Doanh thu MOS logic
+tăng 16,3% trong năm 2005, từ 49,4 tỷ USD năm 2004 lên 57,6 tỷ
USD năm 2005
+tăng 8,4% trong năm 2006, lên 62,4 tỷ USD.
9
+năm 2007, doanh thu MOS logic tăng 11,5%, lên 69,6 tỷ USD
+tăng 14,5% trong năm 2008, lên 79,7 tỷ USD.
-Thiết bị vi xử lý: Doanh thu thiết bị vi xử lý
+tăng 16,3% trong năm 2005, từ 30,5 tỷ USD năm 2004 lên 35,5 tỷ
USD
+tăng 11,7% trong năm 2006, lên 39,6 tỷ USD.
+tăng 7,6% trong năm 2007, lên 42,6 tỷ USD
+tăng 8,3% trong năm 2008, lên 46,1 tỷ USD.
-Thiết bị vi điều khiển: Doanh thu thiết bị vi điều khiển
+giảm 3,4% trong năm 2005, từ 12,5 tỷ USD năm 2004 xuống còn 12,0
tỷ USD,
+tăng 6,3% trong năm 2006, lên 12,8 tỷ USD.
+năm 2007, doanh thu thiết bị vi điều khiển tăng 9,5%, lên 14,0 tỷ
USD
+tăng 11,6% trong năm 2008, lên 15,6 tỷ USD.
-Thiết bị xử lý tín hiệu số (DSP): Doanh thu DSP
+năm 2005 duy trì ở mức 7,8 tỷ USD, tương đương với năm 2004
+tăng 17,2% trong năm 2006, lên 9,1 tỷ USD.
+tăng 19,3% trong năm 2007, lên 10,9 tỷ USD và
+tăng 20,2% trong năm 2008, lên 13,1 tỷ USD.
-DRAM: Doanh thu DRAM
+năm 2005 giảm 4,8%, từ 26,8 tỷ USD năm 2004 xuống còn 25,6 tỷ
USD
+giảm 10,1% trong năm 2006, xuống còn 23 tỷ USD.
+năm 2007, thị trường DRAM hồi phục lại với tốc độ tăng 13,1%, đạt
26,0 tỷ USD
+tăng 20% trong năm 2008, lên 31,2 tỷ USD.
-Flash: Doanh thu flash memory
10
+tăng 16,1% trong năm 2005, từ 15,6 tỷ USD năm 2004 lên 18,1 tỷ
USD
+tăng 15,9% trong năm 2006, lên 21,0 tỷ USD.
+tăng 4,7% trong năm 2007, lên 22,0 tỷ USD
+tăng 13,7% trong năm 2008, lên 25,0 tỷ USD.
III. CÁC NHÂN TỐ CƠ BẢN ẢNH HƯỞNG TỚI THỊ TRƯỜNG HÀNG
ĐIỆN TỬ
1. Công nghệ và tốc độ thay đổi công nghệ
Công nghệ là yếu tố hàng đầu tác động đến thị trường hàng điện tử toàn cầu
hiện nay. Không giống như cách đây một thế kỉ, khi mà nền công nghiệp điện
tử còn ở thời kì sơ khai,tốc độ phát triển,nghiên cứu đưa ra các ứng dụng
chậm chạp thì hiện nay tốc độ này nhanh đến đáng ngạc nhiên,và nó tạo ra
những khoảng cách về công nghệ giữa các nước làm cho các nước thực hiện
phân công lao động quốc tế ,rút ngắn chu kì sống của sản phẩm điện tử,mở ra
nhiều mặt hàng mới qua đó thay đổi dần cơ cấu của các mặt hàng điện tử.
*Thực hiện chuyên môn hóa giữa các nước
Các nước đã có lịch sử phát triển ngành công nghiệp điện tử lâu đời như Mỹ
và Nhật thì sẽ chuyên môn hóa tập trung vào nghiên cứu các công nghệ nguồn
và các ứng dụng công nghệ mới, tiên tiến, nhập khẩu linh kiện và xuất khẩu
lại hàng điện tử
Hiện tại Mỹ và Nhật là hai quốc gia đứng đầu thế giới về sản xuất hàng điện
tử với những công ty nổi tiếng toàn thế giới như:
11
HP, Dell, Acer, IBM, Apple, Intel, Microsoft v.v chuyên về sản xuất các
mặt hàng như máy tính,máy văn phòng,thiết bị giải trí
Các nước phát triển nhưng không chuyên sâu vào ngành hàng này và các
nước đang phát triển sẽ tập trung vào sản xuất linh kiện,gia công cho các
nước phát triển, sau một khoảng thời gian tích lũy vốn, kinh nghiệm, tiếp thu
công nghệ sẽ dần tự mình hình thành nền công ngiệp điện tử của nước mình.
Trung Quốc, Ấn Độ là 2 quốc gia đang dẫn đầu trên con đường này.
Ngày nay, khi nghĩ đến Trung Quốc, người ta liên tưởng ngay đến việc gia
công sản xuất vì giá nhân công ở đó rẻ. Nhưng Trung Quốc đang bắt đầu thực
hiện những dịch vụ thiết kế theo dạng “chìa khóa trao tay” thay vì chỉ đơn
thuần gia công sản phẩm.
Trong khi đó, Ấn Độ lại phát triển về gia công phần mềm. Với đội ngũ
nhân viên CNTT có trình độ tiếng Anh cao, cộng thêm sự hỗ trợ mạnh mẽ từ
chính phủ, quốc gia này đã trở thành một môi trường kinh doanh rất thân
thiện cho các đồng nghiệp ở Mỹ.
*Rút ngắn chu kì sống của sản phẩm
Thường thì hiện nay,việc nghiên cứu, phát minh ra các công nghệ mới và
việc ứng dụng đưa các công nghệ mới này vào sản xuất phục vụ nhu cầu thị
trường là khá nhanh và mang tính liên tục,chính vì vậy nó đặt ra nhiều cơ hội
và thách thức đối với các nhà kinh doanh mặt hàng điện tử. Đây chính là
nguyên nhân làm nảy sinh những đặc thù riêng của ngành kinh doanh này,
chu kì sống sản phẩm ngắn, giá có xu hướng giảm, công nghệ đổi mới liên tục
khiến các nhà sản xuất kinh doanh loại mặt hàng này phải điều chỉnh các
chính sách từ chính sách sản phẩm,chính sách thị trường,chính sách giá sao
cho phù hợp với thị trường và thu được lợi ích lớn nhất.
12
Ví dụ,vào những năm cuối thế kỉ 20 thì những thiết bị nghe điện tử cầm tay
vẫn rất hạn chế về tính năng và chủng loại và đặc biệt có giá thành rất
cao,những thiết bị điện tử hỗ trợ cá nhân PDA (personal digital assistant) hay
máy nghe nhạc chỉ có rất ít loại với giá thành lên đến hàng ngàn $/chiếc, thì
hiện nay trên thị trường thế giới có rất nhiều nhà sản xuất cung cấp các sản
phẩm này với giá thành cạnh tranh.
Các chủng loại mặt hàng mới ra đời cũng kéo theo những thay đổi trong
chiến lược bán hàng của các nhà cung ứng. Nhà cung ứng đóng một vai trò
mới trên thị trường đó là làm người hướng dãn tiêu dùng,cách đây 5 năm,khi
sản phẩm Ipod đầu tiên của Apple ra đời,trên thị trường chưa hề có loại sản
phẩm nào tương tự và nhà sản xuất và phân phối vào cuộc,hướng dẫn người
tiêu dùng sử dụng sản phẩm mới của họ,đến nay thì khái niệm Ipod đã trở nên
thông dụng trên toàn cầu.
Chiến lược sản phẩm cũng đã thay đổi theo sự bùng nổ của công nghệ,ngày
nay các sản phẩm công nghệ không còn quá chú trọng đến độ bền như trước
kia nữa,do tốc độ thay thế sản phẩm ngày càng nhanh nên các nhà sản xuất đề
nghị những sản phẩm mới với độ bền tương đối nhưng hình thức thiết kế đẹo
và đa tính năng tạo điều kiện thuận lơi cho người tiêu dùng thay đổi,lựa chọn.
Hay khá gần gũi với với đại bộ phận người dân là chiếc ti vi đã thay đổi
đáng kể trong vòng khoảng 20 năm trở lại đây với sự ứng dụng công nghệ
mới vào sản xuất,cho ra đời những chiếc ti vi Plasma,hay LCD,tích hợp thêm
nhiều tinh năng nữa như đầu đọc thẻ, tích hợp đầu đọc đĩa. Công nghệ mới
mở ra cơ hội kinh doanh với những chủng loại mặt hàng mới và là nguy cơ
nghiêm trọng với những mặt hàng theo công nghệ cũ.Các loại ti vi theo công
nghệ cũ đang mất dần chỗ đứng trên thị trường,các nhà sản xuất thì thu hẹp
sản lượng,tìm cách chuyển dần sang loại mặt hàng cáo cấp hơn,ứng dụng
công nghệ mới hơn.
13
Chính sách giá của các nhà sản xuất cũng thay đổi phù hợp theo sự biến đổi
của công nghệ,hầu hết các nhà sản xuất khi giới thiệu sản phẩm mới của mình
đều đặt chính sách giá hớt phần ngon,nghĩa là đặt mức giá rất cao cho sản
phẩm nhằm thu phần lời cao từ những nhóm khách hàng ưa thích công nghệ
mới, và sau đó thì họ giảm giá để cạnh tranh khi các công ty khác bắt đầu
tung ra những sản phẩm tương tự. Có thể thấy rõ nhất chính sách này củ các
công ty sản xuất điện toại di động,mặt hàng có sức tăng trưởng mạnh mẽ nhất
trong vài năm trở lại đây,năm 2007 số lượng điện thoại di động bán ra tăng
12,4% so với 2006 và đạt 1.14 tỷ chiếc. Đây là mặt hàng rất được ưa chuộng
và các hãng liên tục đưa ra các mẫu mã mới,công nghệ mới. Mỗi sản sẩm mới
đưa ra thị trường trong vòng một năm đầu có thể hạ đến 30-40% giá thành sau
khi sản phẩm đã hết “hot” trên thị trường, điều này mở đường cho các sản
phẩm tiếp theo ra đời tiếp tục thu lợi nhuận cao cho các nhà sản xuất.
Ngoài ra,trong quá trình nghiên cứu phát minh ra các công nghệ mới và đưa
chúng vào ứng dụng trong sản xuất các sản phẩm thì các nhà nghiên cứu-sản
xuất tiên phong thiết lập nên những chuẩn công nghệ mà những nhà sản xuất
đi sau phải tuân thủ.
2. Tâm lý tiêu dùng,thị hiếu thị trường.
Đây cũng là nhân tố rất quan trọng đến thị trường hàng điện tử vì các công
ty hiện nay khi đưa ra các sản phẩm mới đều nghiên cứu rất kĩ những đặc tính
của người tiêu dung nhằm thỏa mãn cao nhất nhu cầu của họ. Bất kì công ty
nào,dù là sản xuất hay công ty thương mại muốn tiêu thụ được hàng hóa dịch
vụ của mình thì đều phải bám theo thị trường,tức là cung cấp những sản phẩm
dịch vụ đúng nhu cầu của khách hàng.
Trong ngành hàng kinh doanh mặt hàng điện tử, đặc biệt là nhóm mặt hàng
điện tử tiêu dùng thì vấn đề này còn quan trọng gấp bội vì đây là nhóm hàng
mà người tiêu dùng có phản ứng khá nhạy cảm.Hiện nay đối người tiêu dùng
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét