Kế hoạch của Cục dự trữ quốc gia- hiện trạng và biện pháp

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.2 Nội dung kế hoạch hóa dự trữ quốc gia.
Trong hệ thống kế hoạch hóa phát triển kinh tế- xã hội Việt Nam, nếu
phân theo nội dung gồm: chiến lược phát triển, kế hoạch phất triển, chương
trình phát triển và dự án phát triển; phân theo thời gian thì gồm ba mức: Kế
hoạch dài hạn (10 năm), kế hoạch trung hạn (5 năm), kế hoạch ngán hạn
(1năm). Kế hoạch dự trữ quốc gia đã phát triển theo hệ thống này.
1.2.1 Kế hoạch tăng giảm các mặt hàng và khối lượng từng mặt hàng dự
trữ quốc gia.
Đây là nội dung kế hoạch căn bản nhằm xác định quy mô quỹ dự trữ
quốc gia hiện vật trên hai phươn diện số lượng mặt hàng cần dự trữ và mức
dự trữ từng mặt hàng, hợp lại thành tổng mức dự trữ quốc gia hàng năm. Đẻ
xác định đúng đắn tổng mức dự trữ quốc gia và mức dư trữ từng mặt hàng
trong từng giai đoạn, phải xem xét nhiều khía cạnh như: kế hoạch chiến lược
phát triển kinh tế xã hội và yêu cầu đảm bao an ninh quốc phòng của nha
nước, quy trình công nghệ bảo quản, thờ hạn lưu kho hàng, khả năng ngân
sách Nhà nước…Danh mục hàng hóa phải đươc nghiên cứu, điều chỉnh phù
hợp với dự trữ quốc gia trong từng giai đoạn.
1.2.2 Kế hoạch luân phiên đổi mới hàng hóa dự trữ quốc gia.
Trong điều kiện bình thường, chưa phải xuất kho sử dụng vào những
mục đích trước thì việc luân phiên đổi mới hàng đang cất trữ trong kho là
viẹc hết sức cần thiết nhằm làm cho quỹ dự trữ quốc gia hiện vật luôn sẵn
sang cả về số lượng cũng như chất lượng. Xuất luân phiên căn cứ vào thời
hạn lưu kho tối đa, về nguyên tắc: Xuất luân phiên bao nhiêu thì nhập lại bấy
nhiêu. Tuy nhiên ở từng tổng kho không nhất thiết phải tuân thủ nguyên tắc
này.
Nội dung các kế hoạch tăng- giảm và luân phiên đổi mới hàng dự trữ
quốc gia đều thông qua họat động nhập xuất hàng dự trữ quốc gia. Đây là kế
hoạch, hoạt động nhằm hình thành, bảo tồn, và sử dụng đúng đắn quỹ dự trữ
quốc gia. Hoạt động này thực hiện chủ yếu qua phương thức mua bán.
Nguyên tắc nhập xuất- xuất hàng dự trữ quốc gia.
Yêu cầu quản lý quỹ dự trữ quôc gia rất chặt chẽ. Hàng nhập, hàng
xuấtkho dự trữ quốc gia phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
Nhập hàng đúg kế hoạch được duyệt hoắc quyết định của cấp có thẩm
quyền. Nhấp kho nói chung và xuất luân phiên được đưa vào kế hoạh àng
năm do Thủ tướng chính phủ xét duyệt tổng số, Thủ trưởng cơ quan dư trữ,
quyết định nhập xuất cụ thể. Nhưng việc nhập xuất kho không chỉ gồm như
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
trên mà còn nhiều trường hợp khác không thể dự liệu trước theo kế hoạch,
khi xuất hiện thì thực hiện theo quyết định của cấp có thẩm quyền. Via dụ:
xuất khắc phcj hâu quả của thiên tai, điạch họa dịch bệnh, bình ổn thi
trường; nhập viện trợ, xuất viện trợ, cho vay hoặc trả nợ trong quan hệ đối
ngoại…Tóm lại mọi trường hợp nhập xuất hàng dự trữ quốc gia đều do cấp
có thẩm quyền quy định.
Nhập hàng đúgn chủng loại, quy cách, mã hiệu, kí hiệu, số lượng, khối
lượng, chất lượng và thời gian quy định. Khác với những trao đổi thong
thừong trên thị trường, hàng dự trữ quốc gia luôn được xác định trước về
quy cách, chủng loại, mã hiệu kí hiệu, số lượng, chất lượng nên không được
tùy tiện thay đổi khi nhập xuất kho. Thời gian nhập xuất, nhất là thời gian
xuất hàng nhanh gọn mới đáp ứng kịp thời khi khắc phục hậu quả xấu xảy
ra.
Có đủ chứng từ hợp pháp và tuân theo đúng thủ tục nhập xuất hàng đã
được quy định. Nguyên tắc này xuất phát từ yêu cầu hạch toán, đánh giá kết
quả hoạt động nhập xuất. Chứng từ hợp pháp cần chuẩn bị trước, trong và
sau khi nhập, xuất hàng như: quyết định nhập xuất, hợp đòng kinh tếhoặc
bản kê; giấy chứng minh chất lượng sản phẩm, sổ nhập xuất hàng, hóa đơn
mua bán, biên bản nhập, bản thanh lý hợp đòng (nếu có)…
Thủ tục nhập xuất hàng dự trữ quốc gia là một thủ tục hành chính, quy
định cơ chế điều hàng nhập xuất về thẩm quyền, trình tự, cách thức tiến
hành… và được coi như một nghĩa vụ hành chính bắt buộc chủ thể thực hiện
và chủ thể tham gia phải chấp hành.
Các trường hợp nhập xuất.
Nhập xuất hàng dự trữ quốc gia theo kế hoạch, gồm: kế haọch nhập
tăng, kế hoạch nhập xuất do luân phiên đổi mới hàng. Các kế hoạch này do
thủ tướng chính phủ phê duyệt, thủ trưởng cơ quan dự trữ căn cứ các quy
định hiện hành để quyết định nhập xuất cụ thể.
Nhập hàng dự trữ quốc gia theo quyết định của thủ tướng chính phủ.
Đó là các trường hợp không thể tính toán trước được từ kế hoạch đầu năm,
khi xuất hiện thì làm theo quyết định của thủ tướng chính phủ:
- Xuất hàng khắc phuc hậu quả thiên tai, địch họa, dịch bệnh. Gọi chung là
các trường hợp xuất hàng cứu trợ.
- Nhập đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh quốc phòng. Khi xuất hiện tình
hình đột xuất đe dọa an ninh, quốc phòng thì thủ Tướng chính phủ có thể
quyết định tăng nhập dự trữ quốc gia hay xuất một số vật tư thiết bị phục vụ
an ninh, quốc phòngcho lực lượng vũ trang để phòng ngừa.
- Xuất góp phần ổn định thị trường.
- Nhập viện trợ, xuất viện trợ, cho vay hoặc trả nợ trong quan hệ đối ngoại.
- Nhập khẩu, xuất khẩu.
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Các trường hợp khác: quà tặng…
Điều chuyển nội bộ hàng dự trữ quốc gia. Việc điều chuyển hàng nội bộ
hàng dự trữ quo9óc giãuất phát từ yêu cầu quản lý, trong các trường hợp:
- Di chuyển hàng dự trữ theo kế hoạch, quy hoạch để bảo quản an toàn,
phù hợp với các điều kiện về kho chứa hàng.
- Di chuyển hang hóa dự trữ quốc gia ra khỏi nơi bị thiên tai, hỏa hoạn.
- Di chhuyển hàng hóa dự trữ quốc gia đến nơi cần thiết để sẵn sang
ứng cứu cho những nhiệm vụ bất thườngvề kinh tế, quốc phòng, an
ninh.
Do yêu cầu đặc biệt cần thiết của công tác kiểm kê, bàn giao, điều tra,
thanh tra.
Xuất hàng dự trữ quốc gia trong trường hợp khẩn cấp. Trong trường hợp
khẩn cấp phải đáp ứng ngay các yêu cầu quốc phòng, an ninh, Thủ
trưởng các cơ quan dự trữ được phép:
- Xuất nguyên liệu, nhiên lieeuj, vật lieu dự trữ quốc gia thuộc phạm vi
quản lý cho các nhiệm vụ trên và chịu trách nhiệm trước thủ tướng
chính phủ. Giá trị hàng xuất cho mội nhiệm vụ chỉ dưới 1tỷ đồng.
- Tạm xuất thiết bị, trang bị, xe máy dự trữ quốc gia ra sử dụng, sau khi
hoàn thành nhiệm vụ phải tái nhập để bảo quản theo quy định.
Các trường hợp xuất hàng dự trữ quốc gia khác:
- Nhập hàng dự trữ quốc gia dôi thừa trong quá trình bảo quản.
- Xuất hàng trong các trường hợp sau đây:
• Hàng bị hư hỏng, giảm phẩm chất do thiên tai, hỏa hoạn, hoặc do
nguyên nhân khách quan khác
• Hàng phải tiêu hủy do quá thời hạn lưu khohoặc do nguyên nhân
khách quan mà không sử dụng vào mục đích khác được.
• Hao hụt trong định mức, hao hụt vượt định mức do nguyên nhân
khách quan, hao hụt do nguyên nhân khác đã được xủ lý.
Phương thức nhập xuất hàng dự trữ quốc gia:
Phưong thức nhập xuất hợp lý quyết định thành công của công tác nhập
xuất. Hiện nay, thực hiện phương thức nhập xuất nào là do các cấp có
thẩm quyền quyết định. Xét về hình thức, có hai nhóm phương thức nhập
xuất hàng hóa dự trữ quốc gia như sau:
Mua bán theo cơ chế thị trường.đây là phương thức nhập xuất chủ yế,
tiến bộ thay thế phương thức “cho vay đổi hạt” trước đây có quá nhiều sơ
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hở tiêu cực. Phương thức mua bán lương thực dự trữ quốc giađược quy
định chi tiết tại quyết định số 253/QĐ-DTQG và
quyết định số 254/QĐ-DTQG ngày 15-6-2001 của cục dự trữ quốc gia.
Tùy theo từg đối tượng hàng cần nhập xuất mà áp dụng các hình thức
mua bán thích hợptheo quy định:
- Đấu thầu, đấu giá: áp dụng khi mua gạo, mua vật tư thiết bị xe máy;
bán một số vật tư thiết bị, xe máy mà thi trường đang có nhu cầu
cao.Hình thức đấu thầu có thể rộng rãi, hạn chế hoặc chỉ định đấu
thầu.
- Mua bán với mọi khách hàng có nhu cầu: mua bán thóc, bán gạo, bná
một số vật tư thiết bị đã lưu kho quá lâu, lạc hậu kỹ thuật…
Nhập xuất theo quyết định củ cấp có thẩm quyền. Khi xuất hàng cứu trợ,
viện trợ, quà tặng, ổn định thị trường, trả nợ chính phủ… theo quyết định
của thủ tướngchính phủ: xuất hàng trong trường hợp khẩn cấp; điều chuyển
hàng nội bộ… Trong các quyết định này đã nói rõcả phương thức nhập xuất,
đối tượng hưởng thụ, giá, thời gian thực hiện…nhiệm vụ của người quản lý
và thủ kho là chấp hành nghiêm chỉnh các quyêt định đó.
1.2.3 Kế hoạch đầu tư phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật.
Thường được thực hiện theo từng dự áncăn cứ các quy hoạch được
duyệ. Trong ngành dự trữ quốc gia, đầu tư chủ yếu cho xây dựng kho tang,
nhà làm việc, trang bi công nghệbảo quản mới, công nghệ thong tin…
1.2.4 Kế hoạch nghiên cứu , ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Trong tình hình khao học công nghệ và quản lý trên thế giới phát triển
nhanh chónghiện nay thì việc nghiên cứu, nhất là ứng dụng kịp thời những
tiến bộ khoa học đó rất cấp bác, tạo đột phá trong công nghệ bảo quản và
quản lý dự trữquóc gia. Kế hoạch này được thể hiện trrên các đề tài khoa học
của các cán bộ cục dự trữ quốc gia.
1.2.5 Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức
Gồm: đào tạo mới, đào tạonâng cấp, đào tạo lại, bồi dưỡng nghiệp vụ
dưới nhiều hình thức, nhằm giúp cán bộ công chức đáp ứng ngày càng tốt
hơn yêu cầu nhiệm vụ được giao.
1.2.6 Kế hoạch tài chính cho hoạt động dự trữ quốc gia.
Để hoạt động dự trữ quốc gia được thực hiện cần có các nguồn lực,
trong đó có nguồn lực tài chính. Nội dung cơ bản của kế hoạch tài chính là:
Dự toán ngân sách chi tăng dự trữ quốc gia để mua nhập quỹ dự trữ quốc
gia; dựtoán ngân kinh phí thường xuyên bảo đảm hoạt động của bộ máy
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
quản lý các cấp. Để xác lập được kế hoạch tài chính phải căn cứ vào mức
tăng quỹ dự trữ quốc gia hiện vật hàng năm, tổ chức, biên chế và các định
mức kinh tế kỹ thuật liên quan.
1.2.7 Nội dung kế hoạch nhập hàng dự trữ quốc gia.
Chuẩn bị nhập:
Căn cứ kế hoạch nhập, loại hàng nhập, phương thức nhập… để chuẩn bị
nhập, gồm:
- Dự kiến nhập kho, kho trống, chất lượng tôt phù hợp cho bảo quản
hàng sẽ nhập, kho nừ trong quy hoạch…
- Tổ chức vệ sinh, kê ló, sát trùn kho theo quy địnhtrước thời điểm nhập
ít nhất 28bngày.
- Có đủ dụng cụ cân, đo, kiểm nghiệm. Các dụng cụ này phẩi có giấy
chứng nhận của cơ quan tiêu chuẩn đo lường chất lượng địa phương.
Mỗi cân phải có quả cân chuẩn đẻ mọi người có thể kiểm tra.
- Khi mua lương thực cần khảo sát chủng loại thóc, gạo và diễn biến giá
thị trường báo cáo cấp trên xem xet xử lý.
- Bố trí nhân lực nhập, bảo vệ, hậu cần…
- Lập dự toánchi cho quá trình nhập.
- Tổ chưc tập huấn hoặc trao đổi nghiệp vụ mua.
- Sổ sách quản ly, bảng kê, hóa đơn nhập mua…
Thực hiện nhập:
Đây là bước quan trọng nhất quyết định quá trình nhập kho, phải thực
hiện nghiêm chỉnh vàthận trọng các công việc sau:
- Tổ chức đâu thầu mua các mặt hàng do cấp trên quy định, khâu này
do chi cục và cục dự trữ quốc gia tiến hành.
- Ký hợp đồng kinh tế mua.
- Kiểm nghiệm chất lượng hàng, cân đo hoặc đếm. Chỉ chấp nhận nhập
những lô hàng đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chất đã xác định trước. Đối
với lương thực phải qua cân 100%. Đối với vật tư thiết bị, xe máy thì
thực hiên nhập theo hướng dẫn của Cục dự trữ quốc gia.
- Thanh toán tiền mua hàng theo tiến độ nhập kho. Tuyệt đối không ứng
tiền cho khách hàng.
- Thay đổi giá mua khi cần thiết.
- Ghi chép các sổ sách quản lý cần thiết như sổ nhập hàng, phiếu kiểm
nghiệm chất lượng, biên bản nhập kho, hóa đơn mua hoặc phiếu nhập
kho…
Kết thúc nhập:
- Thanh lý hợp đồng kinh tế mua.
- Quyết toán nhập.
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Tổng kết rút kinh nghiệm.
- Tổ chức bảo quản lần đầu và thường xuyên theo quy định.
1.2.8 Nội dung kế hoạch xuất hàng dự trữ quốc gia
Chuẩn bị xuất:
- Căn cứ kế hoạch xuất phải tổ chức kiểm tra các kho hàng để lập biểu
thống kê từng ngăn kho hoặc lô hàng cần xuất. Thời gian lưu kho và
chất lượng hàng hiện tại là những tiêu thức chính để quyết định việc
xuất bán luân phiên.
- Lập phiếu kiểm nghiệm chất lựong từng ngăn kho, lô hàng hoặc đơn
vị hàng phục vụviệc đấu thầu bán hoặc them thong tin để định giá
bán…
- Có đủ dụng cụ cân, đo, kiểm nghiệm, các loại sổ sách, hóa đơn bán
hàng…
- Bố trí nhân lực, bảo vệ, hậu cần.
- Dự toán chi cho quá trình xuất.
- Tập huấn trao đổi nghiệp vụ bán.
Thực hiện xuất:
- Tổ chức đấu thầu bán các mặt hàng do cấp trên quy định. Khâu này do
chi cục và cục dự trữ quốc gia thực hiện.
- Ký hợp đồng kinh tế bán.
- Thực hiện xuất kho theo quyết định hoặc lệnh của cấp trên trực tiếp.
Xuất hết từng ngăn kho, lô hàng.
- Thay đổi giá khi cần thiết.
- Thu tiền mua hàng của khách hàng. Không xuất hàng khi chưa thu
tiền.
- Ghi chép các sổ sáchquản lý cần thiết như sổ xuất hàng, biên bản xuất
kho hoặc tịnh kho, hóa đơn xuất hàng và phiếu xuất kho…
Kết thúc xuất:
- Xác định dôi hao theo định mức và kiến nghị hướng xử lý.
- Thanh lý hợp đòng bán.
- Quyết toán xuất.
- Vệ sinh kho tàng, thu hồi bảo quản vật liệu kê lót.
- Tổng kết rút kinh nghiệm.

1.3 Xây dựng kế hoạch dự trữ quốc gia
Kế hoạch trong kinh doanh cũng như trong lĩnh vực kinh tế - xã hội
đều đóng vai trò quan trọng, nó là định hướng để thực hiện các mục tiêu
chính, nó xác định hướng đi đúng đắn trong quá trình hoàn thành mục
tiêu vì vậy để xây dựng được kế hoạch cần xem xét thật kĩ lượng các cơ
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
sở để xây dựng, các yêu cầu cần thiết cho kế hoạch đồng thời xác định
trình tự để xây dựng kế hoạch.
1.3.1 Căn cứ để xây dựng kế hoạch dự trữ quốc gia.
Để xây dựng kế hoạch dự trữ quốc gia cần dựa trên 4 căn cứ sau là
chủ yếu:
- Mục tiêu, yêu cầu của dự trữ quốc gia.
- Khả năng ngân sách nhà nước.
- Dự báo về tình hình chính trị, kinh tế - xã hộitrong nước và quốc tế.
- Dự báo khác liên quan đến dự trữ quốc gia.
Mục tiêu, yêu cầu của dự trữ quốc gia.
Trong giai đoạn tiếp theo dự trữ đăt ra 5 muc tiêu chính choc ac hoạt
đọng như sau:
- Mục tiêu dự trữ quốc gia là sẵn sàng, chủ động đáp ứng yêu cầu cấp
bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch
bệnh; đamư bảo quốc phòng an ninh; tham gia bình ổn thị trường, góp
phần ổn định kinh tế vĩ mô và thực hiện các nhiệm vụ đột xuất khác
của Nhà nước.
- Xây dựng dự trữ quốc gia đủ điều kiện và khả năng đáp ứng yêu cầ,
nhiệm vụ được giao, có một lực lượng dư trữ quốc gia vững mạnh, cơ
cấu hợp lí phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội đất nước. Có đội ngũ
cán bộ công chức chuyên nghiệp, hệ thống pháp luật đồng bộ.
- Từng bước tăng cường quỹ dự trữ quốc gia có quy mô phù hợp vớ sự
phát triển của nền kinh tế, cơ cấu danh mục hàng hóa phù hợp với các
điều kiện hiện có và tác động kịp thời, góp phần ổn định tình hình
chính trị, kinh tế xã hội trong mọi tình huống, biến động đột xuất xảy
ra.
- Nâng cao chất lượngcôngtác bảo quản dự trữ quốc gia; hoàn thiện hệ
thống tiêu chuẩn chất lượng, quy trình, quy phạm bảo quản, định mức
kinh tế kỹ thuật, từng bước đổi mới kỹ thuật và đưa các giải pháp
công nghệ bảo quản mới vào công tác bảo quản hàng dự trữ quốc gia;
bảo đảm trình độ kỹ thuật, công nghệ bảo quản hàng dự trữ quốc gia
đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và ngang tầm với các nước tiên tiến.
- Tiếp tục kiện toàn, phát triển tổ chức quản lý dự trữ quốc gia theo
hướng tập trung vàocơ quan quản lý dự trữ quốc gia chuyên trách; chú
trọng phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm đủ về số lượng, có cơ cấu
hợp lí, có phẩm chất chính trị và năng lực công tác ngang tầm với yêu
cầu nhiệm vụ.
Mục tiêu là những điều cần đạt được trong thời gian tới, là mục đích
của mọi hoạt động. kế hoạch là tập hợp những công việc dựđịnh làm để
đạt đựợc mục tiêu vì vậy phải dựa vào các mục tiêu thì mới có thể xác
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
định đúng các công việc cần phải làm và các cách thức làm như thế nào
đẻ đạt được hiệu quả tối ưu.
Khả năng ngân sách của nhà nước. Dự trữ quốc gia là cơ quan nhà
nước, quỹ dự trữ quốc gia chủ yếu là ngân sách nhà nước. Tỷ lệ dự trữ
quốc gia phải phù hợp với tình hình phát triển kinh tế của đất nước, nền
kinh tế phát triển càng cao thì tỷ lệ dự trữ càng cao.
Ngân sách nhà nước không phải năm nào cũng như năm nào, qua mỗi
năm ngân sách nhà nước lại có sự thay đổi (có thể là tăng hoặc giảm) vì
vậy phải phụ thuộc vào tỷ lệ ngân sách của nhà nước dành cho dự trữ để
lập kế hoạch dự trữ quốc gia.
Mặt khác phải dự vào tỷ lệ ngân sách dành cho các loại mặt hàng để
có kế hoạch phân bổ nguồn ngân sách vào các laọi mặt hàng dự trữ.
Dự báo về tình hình kinh tế chính trị trong nước và quốc tế. Con người
không thể biết trước những rủi ro có thể xảy ra trong tuơng lai vì vậy
muốn có thể hạn chế, khắc phục hậu quả của những rủi ro có thể xảy ra
cần nghien cứu tình hình và dự đoán các rủi ro có thể xảy ra. Đối với các
doanh nghiệp thì việc dự báo nhưng rủi ro này rất quan trọng nó ảnh
hưởng đến sự tồn tại và phát triển doanh nghiệp.
Đối với dự trữ quốc gia, nhiêm vụ chủ yếu là đáp ứng yêu cầu cấp
bách, khắc phục các hậu quả có thể xảy ra khi có rủi ro; góp phàn bình ổn
thị trường…Trong các rủi ro có thể xảy ra thì rủi ro về kinh tế sẽ để lại
hậu quả nghiêm trọng nhất, không chỉ ảnh hưởng đén cuộc sống người
dân nó còn ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế đồng thời sẽ kéo theo
nhiều vấn đè nảy sinh, vì vậy để khắc phục được hậu quả của những rủi
ro có thể xảy ra đối với nền kinh tế thì cần nghiên cứu kĩ lưỡng tình hình
kinh tế trong nước và tình hình kinh tế thế giới để dự đoán các biến cố có
thể xảy ra từ đó có các kế hoạch dự trữ hàng hóa khắc phục các hậu quả
có thể xẩy ra.
Dự báo khác có liên quan đến dự trữquốc gia. Nhiệm vụ của dự trũ
quôc gia là khăc phục kịp thời tát cả các rủi ro xảy ra trên đất nước. Các
rủi ro này không chỉ về mặt kinh tế mà còn do thiên nhiên hay do những
lí do bất ngờ xảy ra. Vì vậy ngoài nghiên cứu các dự báo về tình hình
kinh tế trong và ngoài nược các nhà kế hoạch cũng cần nghiên cứu nhiều
đên các yếu tố như thời tiết, các dự báo về thiên tai, bão lụt, hỏa hoạn,
các nguy cơ về địch họa, các mầm mống của dịch bệnh…để có kế hoạch
xây dựng các mức dự trữ hợp lí cho từng vùng, từng địa điểm bảo quản
các mặt hàng dự trữ quốc gia.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.3.2 Quy trình xây dựng kế hoạch dự trữ quốc gia.
Để xây dựng một kế hoạch kinh tế xã hội phải tuân theo bốn bước xây
dựng kế hoạch chung cho nền kinh tế, gồm những bước sau:
Bước một: Đây là bước đầu tiên ở tầm vĩ mô, Bộ kế hoạch và đầu tư
căn cứ kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội năm năm, xác định lại các chỉ tiêu
tổng hợp: tốc độ tăng trưởng GDP, cơ cấu ngành, tốc độ tăng trưởng ngành,
các mục tiêu về xã hội, môi trường, xác định các cân đối lớn: vôn đầu tư,
ngân sách, thanh toán quốc tế, xuât nhập khẩu và một số loại vật tư hnàg hóa
chủ yếu… và hệ thống các giải pháp.
Bước hai: Bộ kế hoạch đầu tư thông báo cho các bộ, ngành, địa
phương, tổng công ty những thông tin định hướng cần thiết để tự đánh giá
nguồn lực của mình và xây dựng kế hoạch ngành, địa phương.
Bước ba: Các bộ, ngành, địa phương gửi kế haọch cho bộ kế hoạch
đầu tư tổng hợp, phân tích, lựa chọn kế hoạch tối ưu, hình thành kế hoạch
kinh tế xã hội toàn diện trình chính phủ và quốc hội.
Bước bốn: Xây dựng kế hoạch điều hành thực hiện mục tiêu xác lập
cơ chế điều hành, phân công và phân cấp diều hành, kiểm tra và đôn đóc
thực hiện.
Dưa trên các bước xây dựng kế hoạch kinh tế xã hội trên xây dựng kế
hoạch dự trữ quôc gia cũng gồm bốn bước cơ bản như sau:
Bước một: Cục dự trữ quốc gia cùng các Bộ, ban ngành có lien quan
nghiên cứu các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, tổng hợp các chỉ tiêu tăng
trưởng GDP, tăng ngân sách… từ đó xác định tỷ lệ ngân sách dành cho dự
trữ quôc gia tư đó lập các kế hoạch các mức dự trữ quốc gia.
Bước hai: Cục dự trữ quốc gia cùng cac bộ, ngành liên quan gủi các
kế hoạch dự kiến lên thủ tướng chính phủ kí duyệt.
Bước ba: Sau khi nhận lại bản kế hoạch đã được kí duyệt của thủ
tướng chính phủ, cục dự trữ quôc gia cùng các bộ ngành liên quan gửi bản
kế hoạch xuống từng vùng kho, từng khu vực bảo quản hàng hóa.
Bước bốn: Xây dựng kế hoạch điều hành thực hiện mục tiêu: xác lập
cơ chế điều hành, phân công phân cấp điều chỉnh kiểm tra đôn đóc thực
hiện.
Ngoài phải tuân theo bốn bước của qui trình xây dựng kế hoạch kế
hoạch dự trữ quôc gia còn tuan theo viêc xây dựng kế hoạch theo ba vòng:
- Vòng một: Đề xuất nhu cầu, đây chính là bước một của quá trinh xây
dựng kế hoạch. Cục dự trữ quốc gia sẽ căn cứ vào tình hình kinh tế và
yêu cầu của việc dự trữ, tình hình dự trư thực tế của năm trước để dự
tính nhu cầu dự trong năm tới sau đó trình lên thủ tướng chính phủ kí
duyệt. Thủ tướng chính phủ tùy theo tình hình ngân sách và tình hình
cụ thể để ra chỉ thị cho cuc dự trữ quôc gia thực hiện.
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Vòng hai: Xác định mức kế hoạch sơ bộ, đây là bước thứ hai và ba
trong qui trình xây dựng kế hoạch dự trữ quôc gia. Sau khi được thủ
tướng chính phủ kí duyệt cục dự trữ quốc gia dựa vào kế hoạch đó lập
lên kế hoạch chi tiết cho từng vùng, từng khu vực bảo quản hàng hóa.
Sau đó gửi các bản kế hoạch chi tiết cho từng vùng để nghiên cứu tình
hình thực hiện kế hoạch của từng vùng để báo cáo chi tiết cho cục
điều chỉnh kế hoạch.
- Vòng ba: Điều chỉnh, cung cấp, giao và nhận hàng hóa. Khi các kế
hoạch đã được điều chỉnh cho phù hợp với từng vùng thì bắt đầu tổ
chức thực hiện kế hoạch. Tổ chức giao nhận hàng cho kế hoạch xuất
nhập hàng, công tác bảo quản tốt, điểu chỉnh kế hoạch một cách linh
hoạt khi cần thiết.
1.3.3 Yêu cầu của kế hoạch dự trữ quốc gia.
- Kế hoạch dự trư quốc gia phải phù hợp với tình hình phát triển kinh
tế.
- Kế hoạch dự trữ quốc gia phải phù hợp với nguồn ngân sách của nhà
nước, nhưng vẫn đảm bảo phòng, chống, khắc phục được các rủi ro
khi sự cố xảy ra.
- Kế hoạch dự trữ phải bảo đảm đáp ứng các yêu cầu do chính phủ đặt
ra (ví dụ lương thực phải mức dự trữ la 4-5kg/người…).
- Kế hoạch dư trữ đảm bảo phù hợp với tình hình của từng vùng được
giao, có tính khả thi với tát cả các vùng.
- Kế hoạch phải xác định rõ các loại hàng hóa nào phù hợp với điều
kiện bảo quản ở vùng nào từ đó đưa ra các quyết định xuất nhập hàng
hóa cho phù hợp.
- Kế hoạch phải dự tình được mức chi tài chính cho các công tác dự trữ
hàng hóa.
- Kế hoạch phải xây dựng được danh sách các mặt hàng dự trữ, số
lượng, chất lượng từng loại mặt hàng.
- Kế hoạch dự trữ có thể điều chỉnh được khi có những biến đổi, tác
động của yếu tố thị trường cũng như các tác nhân khác tác động vào
tạo ra những khó khăn hay thuận lợi cho các hoạt động dự trữ hàng
hóa.
- Dự trữ quốc gia tuy mang tính tập trung, phân bổ trực tiếp, khống chế
cụ thể nhưng các hoạt động nhập xuất hàng hóa trong kế hoạch luân
phiên đổi mới hàng hóa dự trữ thực chất cũng là hoạt động mua bán
hàng hóa trên thị trường, vì vậy nó cũng chịu tác động của cơ chế thị
trường. Các thay đổi về giá cả trên thi trường sẽ ảnh hưởng đến kế
hoạch dự trữ, vì vậy cần dự tính được xu hướng giá cả để có hướng
điều chỉnh kế hoạch…
14

Xem chi tiết: Kế hoạch của Cục dự trữ quốc gia- hiện trạng và biện pháp