Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
Quan điểm của triết học Mác- Lênin về con người và
vấn đề xây dựng nguồn lực con người trong sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta
LỜI MỞ ĐẦU
Nguồn lực con người luôn có vai trò to lớn trong sự phát triển
bền vững của mỗi quốc gia.Việt Nam là một nước kinh tế kém phát triển
,muốn xây dựng thành công CNXH cần phát huy có hiệu quả nguồn lực con
người của đất nước .
Bài tiểu luận triết học 1
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
I. Tính tất yếu khách quan của công nghiệp hoá - hiện đại hoá.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là xu hướng phát triển của các nước trên
thế giới. Đó cũng là con đường phát triển tất yếu của nước ta để đi lên mục
tiêu "Xã hội công bằng văn minh, dân giàu nước mạnh" công nghiệp hoá, hiện
đại hoá không chỉ là công cuộc xây dựng kinh tế mà chính là quá trình biến
đổi cách mạng sâu sắc với lĩnh vực đời sống xã hội (kinh tế, chính trị, khoa
học của con người…) làm cho xã hội phát triển lên một trạng thái mới về
chất. Sự thành công của quá tình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đòi hỏi ngoài
mới trường chính trị ổn định, phải có nguồn lực cần thiết như nguồn lực con
người, vốn tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất kỹ thuật. Các nguồn lực này
quan hệ chặt chẽ với nhau. Cùng tham gia vào quá trình công nghiệp hoá,
hiện đại hoá nhưng mức độ tác động vào vai trò của chúng đối với toàn bộ
quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá không giống nhau, trong đó nguồn
nhân lực phải đủ về số lượng, mạnh về chất lượng. Nói cách khác nguồn nhân
lực phải trở thành động lực phát triển. Nguồn nhân lực phát triển thì tất yếu
công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải tiến hành để đáp ứng nhu cầu đó.
Theo các nhà triết học kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin, con người
vừa là điểm khởi đầu vừa là sự kết thúc, đồng thời lại lại là trung tâm của sự
biến đổi lịch sử, nói cách khác con người là chủ thể chân chính của các quá
trình xã hội. Trước đây trong sách báo con người được xem xét trên phương
diện "con người tập thể" "con người giai cấp" con người xã hội. Ở đây tính
tích cực của con người với tư cách là chủ thể được tập trung chú ý khai thác
và bồi dưỡng chủ yếu ở những phẩm chất cần cù, trung thành, nhiệt tình,
quyết tâm với cách mạng. Một quan niệm và một cách làm như vậy đã góp
phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc và khôi phục kinh tế sau
chiến tranh. Tuy nhiên quan niệm và cách làm này cũng bộc lộ những hạn chế
nhất định trong điều kiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay.
Trong xã hội con người không chỉ tạo ra các hệ thống và các quá trình
khác nhau của xã hội (giai cấp, đảng phái, nhà nước, sản xuất, văn hoá), mà
Bài tiểu luận triết học 2
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
chính họ còn làm người đã in đậm dấu ấn của tiến trình lịch sử. Lịch sử (suy
đến cùng) cũng chính là lịch sử phát triển cá nhân của con người, dù họ có
nhận thức được điều đó hay không. Từ đây cho phép tách ra một bình diện
đặc biệt trong việc xem xét "con người chủ thể" bình diện " con người cá
nhân" có nghĩa là nâng nhận thức lên một trình độ mới - quan niệm "cái cá
nhân" là sự thể hiện (hiện thân) một cách cụ thể sinh động của "cái xã hội"
khi con người trở thành chủ thể của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Trong điều kiện nền kinh tế thị trường con người không chỉ nhận được
sự tích cực, mà còn cả những tác động tiêu cực của nó trước con người không
chỉ có những thời cơ và những triển vọng tươi sáng mà còn chứa đựng những
thách thức, nguy cơ, thậm chí là cả những tai hoạ khủng khiếp: Thất nghiệp, ô
nhiễm môi trường, bệnh tật và những tệ nạn xã hội. Vì vậy trong mỗi con
người luôn có những "giằng xé" bởi những cực "chủ tớ" giầu nghèo, thiện ác,
… trong điều kiện này cần xem xét con người chủ thể với những phẩm chất
nghề nghiệp chuyên môn cụ thể trong những hoàn cảnh cụ thể của họ.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình biến đổi căn bản và sâu sắc
toàn bộ đời sống xã hội, nó đòi hỏi vật chất cao với người "chủ thể", ở đây chỉ
sự cần cù, trung thành, nhiệt tình quyết tâm cách mạng chưa đủ mà điều quan
trọng hơn là trí tuệ khoa học, ý chí chiến thắng cái nghèo nàn lạc hậu, tính
năng động luôn thích ứng với hoàn cảnh, ý thức kỷ luật, bản lĩnh lãnh đạo,
nghệ thuật quản lý, kỹ thuật kinh doanh…
Như vậy trong điều kiện mới cần xem xét đánh giá bồi dưỡng "con
người chủ thể" không chỉ trên bình diện "con người - xã hội" mà còn trên cả
bình diện "con người cá nhân".Hơn nữa là "con người - chuyên môn nghề
nghiệp" nhất định (như nhà lãnh đạo, quản lý, nhà khoa học, nhà doanh
nghiệp, công nhân…). Bởi vì ấn dấu đằng sau những chủ thể cụ thể này là lợi
ích tương ứng với chúng. Chỉ có quan niệm và cách làm như vậy chúng ta
mới biết tác động vào đâu và tác động như thế nào để nâng cao tích cực của
chủ thể hành động.
Bài tiểu luận triết học 3
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
Nói đến nguồn nhân lực tức là nói đến chủ thể tham gia vào quá trình
công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Tuy nhiên nó không phải là chủ thể biệt lập
riêng rẽ, mà là chủ thể được tổ chức thành lực lượng thống nhất về tư tưởng
hành động. Nói cách khác công nghiệp hoá, hiện đại hoá là tổng hợp những
chủ thể với những phẩm chất nhất định tham gia vào quá trình công nghiệp
hoá, hiện đại hoá. Nhưng cần phải hiểu rằng tổng hợp những chủ thể này
không phải là tập hợp giản đơn số lượng người mà nó là sức mạnh tổng hợp
của chỉnh thể người trong hành động. Sức mạnh này bắt nguồn trước hết là
những phẩm chất vốn có bên trong của mỗi chủ thể và nó được nhân lên gấp
đôi trong hoạt động thực tiễn. Động lực công nghiệp hoá, hiện đại hoá là
những gì thúc đẩy quá trình vận động và phát triển. Vì vậy khi nói "nguồn lực
với tính cách là động lực của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá" là chủ
yếu nói đến những phẩm chất tích cực của tổng hợp những chủ thể được bộc
lộ trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và thúc đẩy quá trình này vận
động phát triển và thể hiện mặt tích cực, đồng thời hạn chế mặt tiêu cực tối đa
của mình.
Mặt khác để xem xét vai trò nguồn lực của con người, cần đặt nó trong
quan hệ so sánh với các nguồn lực khác và ở mức độ chi phối của nó đến sự
thành bại của công cuộc đổi mới đất nước. Khi cuộc cách mạng khoa học kỹ
thuật và công nghiệp hiện đại phát triển mạnh mẽ, lao động trí tuệ ngày càng
gia tăng và trở thành xu thế phổ biến của nhân loại. Khi công nghiệp hoá gắn
liền với hiện đại hoá mà thực chất là hiện đại hoá lực lượng sản xuất với cách
tiếp cận như vậy vai trò quyết định nguồn lực của con người được biểu hiện ở
những điểm như sau:
Trước hết các nguồn lực khác như vốn, tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa
lý… tự nó chỉ tồn tại dưới dạng tiềm năng. Chúng chỉ có tác dụng khi có ý
thức của con người. Bởi lẽ con người là nguồn lực duy nhất biết tư duy, có trí
tuệ và ý chí, biết lợi dụng các nguồn lực khác, gắn kết chúng lại với nhau tạo
thành sức mạnh tổng hợp, cũng tác động vào quá trình công nghiệp hoá, hiện
Bài tiểu luận triết học 4
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
đại hoá. Các nguồn lực khác là những khách thể chịu sự cải tạo, khai thác của
con người và nói chung thì chúng đều phục vụ nhu cầu, lợi ích của con người
nên con người biết cách tác động và chi phối. Vì thế trong các yếu tố cấu
thành lực lượng sản xuất, người lao động là yếu tố quan trọng nhất.
Thứ hai: Các nguồn lực khác là có hạn, có thể bị cạn kiệt khi khai thác.
Trong khi đó nguồn lực con người mà cốt lõi là trí tuệ lại là nguồn lực vô tận.
Tính vô tận của trí tuệ con người biểu hiện ở chỗ nó có khả năng không chỉ tái
sinh mà còn tự sản sinh về mặt sinh học và còn đổi mới không ngừng phát
triển về chất trong con người xã hội nếu biết chăm lo, bồi dưỡng và khai thác
hợp lý. Đó là cơ sở làm cho năng lực và nhận thức hoạt động thực tiễn của
con người phát triển như một quá trình vô tận xét trên bình diện cộng đồng
nhân loại.
Nhờ vậy con người đã từng bước làm chủ tự nhiên, khám phá ra những
tài nguyên mới và sáng tạo ra những tài nguyên vốn không có sẵn trong tự
nhiên. Với bản chất hoạt động có mục đích, sáng tạo ra những hệ thống, công
cụ sản xuất mới đã tác động vào tự nhiên một cách dễ dàng hơn. Chính sự
phát triển không ngừng của công cụ sản xuất từ thủ công đến cơ khí và ngày
nay là tự động hoá đưa xã hội loài người chuyển qua các nền văn minh từ
thấp đến cao, từ đó nói lên trình độ vô tận của con người.
Thứ ba: Trí tuệ con người có sức mạnh vô cùng to lớn một khi nó được
vật thể hoá, trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Dự báo này của Mác đã và
đang trở thành hiện thực. Sự phát triển vũ bão của cuộc cách mạng khoa học
kỹ thuật công nghệ hiện đại đang dẫn các nền kinh tế của các nước công
nghiệp phát triển vận động đến nền kinh tế trí tuệ (mà gọi là tri thức). Ở
những nước này lực lượng sản xuất trí tuệ ngày càng phát triển và chiếm tỷ
trọng cao. Nguồn lợi mà họ thu được từ lao động chất xám chiếm tới 1/2 tổng
giá trị tài sản quốc gia. Giờ đây sức mạnh của trí tuệ đạt đến mức con người
có thể tạo ra những máy móc "bắt chước" hay phỏng theo những đặc tính trí
tuệ của chính con người. Rõ ràng bằng những kỹ thuật công nghệ hiện đại do
Bài tiểu luận triết học 5
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
chính bàn tay, khối óc con người tạo ra mà ngày nay nhân loại đang chứng
kiến sự biến đổi thần kỳ của mình.
Thứ tư: Kinh nghiệm của nhiều nước và thực tiễn của chính nước ta
cho thấy sự thành công của công nghiệp hoá, hiện đại hoá phụ thuộc chủ yếu
vào việc hoạch định đường lối chính sách cũng như tổ chức thực hiện nghĩa là
phụ thuộc vào năng lực nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người.
Việc thực hiện và hoàn thành tốt công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại
hoá có ý nghĩa đặc biệt to lớn và có tác dụng hoàn thiện nhiều mặt. Công
nghiệp hoá, hiện đại hoá làm thay đổi căn bản kỹ thuật, công nghệ, sản xuất,
tăng năng suất lao động. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá chính là thực hiện xã
hội hoá nhiều mặt, góp phần ổn định và ngày càng nâng cao đời sống vật chất
và văn hoá của mọi thành viên trong cộng đồng xã hội.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá phát triển mối quan hệ kinh tế giữa các
ngành, các vùng trong phạm vi mỗi nước và các nước với nhau, nâng cao
trình độ quản lý kinh tế của nhà nước nâng cao khả năng tích lũy mở rộng sản
xuất.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá không ngừng nâng cao vai trò của nhân
tố con người trong nền sản xuất và đặc biệt trong nền sản xuất lớn hiện đại, kỹ
thuật cao. Chỉ trên cơ sở thực hiện tốt công nghiệp hoá, hiện đại hoá mới có
khả năng thực hiện và quan tâm đầy đủ đến sự phát triển tự do và toàn diện
nhân tố con người.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá tạo điều kiện vật chất cho việc củng cố
và tăng cường tiềm lực quốc phòng, khả năng đảm bảo an ninh và quốc
phòng, các yếu tố vật chất, kỹ thuật đáp ứng yêu cầu đó. Công nghiệp hoá,
hiện đại hoá có tác dụng trực tiếp và chủ yếu trong việc tạo ra tiềm lực to lớn
cho quốc phòng.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá còn tạo nhiều khả năng cho việc thực
hiện tốt sự phân công và hợp tác quốc tế về kinh tế, khoa học, công nghệ văn
hoá xã hội v.v
Bài tiểu luận triết học 6
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
II. Mục tiêu con người trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại
hoá ở nước ta hiện nay.
Mục tiêu "Xây dựng nước ta thành thành một nước công nghiệp có cơ
sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý quan hệ sản xuất tiến bộ,
phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất đời sống vật chất và tinh thần
cao, quốc phòng an ninh giữ vững, dân giàu nước mạnh xã hội công bằng văn
minh". Đó trước hết là cuộc cách mạng con người vì con người và do con
người. Bởi khi chúng ta nói về những ưu việt của chủ nghĩa xã hội thì những
ưu việt đó không do ai đưa đến. Đó phải là kết quả những nỗ lực vượt bậc và
bền bỉ của toàn dân ta với những con người phát triển cả về trí lực về cả khả
năng lao động và tính tích cực chính trị - xã hội và đạo đức tình cảm trong
sáng. Nhìn lại toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng từ ngày thành lập (3-2-
1930) đến nay. Đảng ta đã nhiều lần khẳng định "con người là vốn quý nhất
chăm lo cho hạnh phúc của con người mục tiêu phấn đấu cao nhất của chế độ
ta". Trên thực tế trong suốt những năm tháng lãnh đạo cách mạng Việt Nam
đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Đảng ta đã cố gắng làm nhiều việc theo
hướng đó. Dân sự chăm lo cho hạnh phúc con người chưa có nhiều thành
công như mong muốn, việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho những
người lao động còn thấp, song phần nào đã đáp ứng nguyện vọng của nhân
dân, của những người lao động chăm lo cho hạnh phúc của nhân dân". Việc gì
có lợi cho dân, ta phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân ta phải hết sức
tránh" đã được Đảng ta đặt lên vị trí hàng đầu và coi đó là nhiệm vụ Trung
tâm. Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh - "Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì
lợi ích trăm năm trồng người" và "muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trước hết
cần có những con người xã hội chủ nghĩa" - đã trở thành tư tưởng quán xuyến
toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng ta với tư cách là Đảng cầm quyền
Bài tiểu luận triết học 7
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
ngay từ đầu mọi chủ trương, chính sách, đường lối của Đảng đều quán triệt
việc chăm sóc, bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người.
Trong "Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội" Đảng ta đã chỉ rõ: "Phương hướng lớn của chính sách xã hội là:
Phát huy nhân tố con người trên cơ sở đảm bảo công bằng, bình đẳng về
nghĩa vụ và quyền lợi công dân kết hợp tốt tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã
hội, giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần, giữa đáp ứng các nhu cầu
trước mắt với chăm lo lợi ích lâu dài giữa cá nhân với tập thể và cộng đồng xã
hội". Định hướng có ý nghĩa chiến lược đó chính là thể hiện tư tưởng vì con
người, của mục tiêu phát triển con người Việt Nam, toàn diện trong công cuộc
xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.
Việc đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước đòi
hỏi chúng ta phải nhận thức một cách sâu sắc đầy đủ những giá trị lớn lao và
có ý nghĩa quyết định của nhân tố con người, chủ thể của mọi sáng tạo, mọi
nguồn của cải vật chất và văn hoá tinh thần. Phải có sự thay đổi sâu sắc trong
cách nhìn, cách nghĩ, cách hành động của con người và coi việc bồi dưỡng
phát huy nhân tố con người Việt Nam hiện đại như một cuộc cách mạng. Hơn
nữa, với tính tất yếu khách quan của sự nghiệp xây dựng đất nước theo định
hướng xã hội chủ nghĩa, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và cách
mạng con người phải được nhận thức là hai mặt thống nhất, không thể tách
rời của sự nghiệp xây dựng đó.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ
nghĩa không thể không xuất phát từ tinh thần nhân văn sâu sắc, không thể
không phát triển con người Việt Nam toàn diện để lấy đó làm động lực xây
dựng xã hội ta thành một xã hội "công bằng, nhân ái", "tốt đẹp và toàn diện"
để bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ,
nhất thiết phải từng bước hiện đại hoá đất nước và đời sống xã hội và chúng
ta "tăng trưởng nguồn lực con người khi quá hiện đại hoá các ngành giáo dục,
văn hoá, văn nghệ, bảo vệ sức khoẻ, dân số và kế hoạch hoá gia đình gắn liền
Bài tiểu luận triết học 8
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
với việc kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống và bản sắc dân tộc"
Chỉ có trên cơ sở đó khi phát triển nền kinh tế hàng hoá theo cơ chế thị trường
chúng ta mới có thể tránh được nguy cơ tha hoá, không xa rời những giá trị
truyền thống, không đánh mất bản sắc dân tộc, đánh mất bản thân mình, trở
thành cái bóng của người khác.
Nền công nghiệp hoá, hiện đại hoá là vì mục tiêu phát triển con người
toàn diện thì con người ở đây không chỉ hiểu với tư cách là người lao động
sản xuất mà còn với tư cách là công dân của xã hội, một cá nhân trong tập thể,
một thành viên trong cộng đồng dân tộc, một con người trí tuệ trước vận
mệnh quốc gia. Đó không chỉ là đội ngũ những người lao động có năng suất
cao, những nhà khoa học giỏi, các chuyên gia kỹ thuật, các nhà doanh nghiệp
biết làm ăn, những nhà quản lý, lãnh đạo có tài, mà đó còn là hàng triệu
những công dân yêu nước, ý thức được cuộc sống đói nghèo và nguy cơ tụt
hậu để cùng nhau gắn bó vì sự nghiệp chung.
Qua sự phân tích trên có thể khẳng định rằng bước sang thời kỳ phát
triển mới - đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước theo định hướng
xã hội chủ nghĩa, chúng ta phải lấy việc phát huy nguồn lực con người Việt
Nam hiện đại làm yếu tố cơ bản cho việc phát triển nhanh, bền vững phải gắn
tăng trưởng kinh tế với cải thiện đời sống nhân dân phát triển văn hoá, giáo
dục, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. Nếu công nghiệp hoá, hiện đại
hoá là vì sự nghiệp phát triển con người, thì con người phải được coi là giá trị
tối cao.
III. Hiện trạng và giải pháp cho nguồn lực con người ở nước ta
hiện nay.
Để thực hiện thành công quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước, chúng ta phải sử dụng đúng nguồn lực trong đó nguồn lực con người là
nguồn lực quan trọng nhất. Muốn sử dụng tốt nguồn lực này chúng ta phải
Bài tiểu luận triết học 9
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
hiểu rõ thực trạng và tiềm năng của nó. Khi đó chúng ta mới có thể khắc phục
và phát triển nguồn nhân lực được.
Nhìn thực trạng nguồn lực nước ta hiện nay không thể không có những
băn khoăn. Bên cạnh những ưu thế như: lực lượng lao động dồi dào (hơn 65
triệu lao động), con người Việt Nam cần cù chịu khó, thông minh và sáng tạo
có khả năng vận dụng và thích ứng nhanh, thì những hạn chế về mặt chất
lượng người lao động, sự bất hợp lý về phân công lao động được đào tạo
trong các lĩnh vực sản xuất và những khó khăn trong phân bổ dân cư cũng
không phải là nhỏ. Đại bộ phận lao động nước ta chưa được đào tạo đầy đủ,
số người đào tạo mới chỉ chiếm 10%, nền kinh tế quốc dân còn thiếu nhiều
lao động và cán bộ có tay nghề và trình độ kỹ thuật, nghiệp vụ cao trong tổng
số người lao động chỉ hơn 1,65% có trình độ cao đẳng trở lên 30% (số liệu
mới) tốt nghiệp phổ thông trung học, 50% chưa tốt nghiệp phổ thông cơ sở.
Mặt khác mặt bằng dân trí còn thấp, số năm đi học của mỗi người dân từ 7
tuổi trở lên mới đạt bình quân 4,5 năm. Điều đáng kể lo ngại và đau đầu nhất
của nhà nước ta đó là nạn mù chữ, tới nay nước ta 8% dân số mù chữ, chưa
phổ cập được giáo dục tiểu học. Mặt khác người lao động Việt Nam còn hạn
chế về thể lực, sự phát triển về phương diện sinh lý và thế lực dường như còn
chững lại, hơn nữa người lao động nước ta nói chung văn hoá còn kém, lao
động công nghiệp quen theo kiểu sản xuất nhỏ và lao động giản đơn.
Cùng với việc chuyển sang nền kinh tế thị trường thực trạng đội ngũ
cán bộ tri thức Việt Nam đặc biệt là tri thức cao đang đặt ra một vấn đề được
giải quyết, sự già hoá của đội ngũ trí thức, trong các ngành khoa học trọng
yếu tuổi bình quân của tiến sỹ là 52,8, phó tiến sỹ 48,1, giáo sư 59,5, phó giáo
sư 56,4, cấp viện trưởng là 55 (số liệu này cho tới nay đã thay đổi). Như vậy
đến năm 2001 hơn 80% số người có học hàm, học vị hiện nay đã đến tuổi về
hưu. Điều đó gây nên sự hẫng hụt cán bộ khoa học kế cận. Trong khi số người
có học vấn cao giảm thì số sinh viên tốt nghiệp đại học và cao đẳng không tìm
được việc làm lại tăng lên. Phải chăng chúng ta đã quá thừa những người có
Bài tiểu luận triết học 10
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
học vấn. Chắc chắn là không. Sự thừa đó chính là tác động của mặt trái của
kinh tế thị trường. Rõ ràng sự chậm cải tạo giáo dục và nội dung đào tạo
không theo kịp những đòi hỏi của người sử dụng đã dẫn đến sự lãng phí trong
đầu tư cho giáo dục, lực lượng lao động ở nước ta hiện nay rất hạn chế về chất
lượng nhất là trình độ chuyên môn, nghề nghiệp, kỹ năng lao động, thể lực và
văn hoá lao động công nghiệp. Thêm vào đó việc sử dụng và khai thác số lao
động, đã được đào tạo, có trình độ lại không hợp lý và kém hiệu quả. Nếu
chúng ta không có một nỗ lực phi thường bằng hành động thực tế trong việc
xây dựng và sử dụng nguồn lực lao động thì sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá khó có thể thực hiện được thành công. Và đó cũng là lý do vì sao
nhiều nhà khoa học kêu gọi phải tiến hành một cuộc cách mạng về con người
mà thực chất là cách mạng về chất lượng lao động mỗi bước tiến của "cách
mạng con người" sẽ đem lại những thành tựu to lớn cho quá trình công nghiệp
hoá hiện đại hoá, như chúng ta đã biết "cách mạng con người" với công
nghiệp hoá, hiện đại hoá là hai mặt của một quá trình phát triển thống nhất,
giữa chúng có một quan hệ biện chứng lần nhau.
Để tạo ra sự thay đổi căn bản về chất lượng trong nguồn lực con người
cần có hàng loạt những giải pháp thích ứng nhằm phát triển tốt yếu tố của con
người trong sự nghiệp đi lên của đất nước. Chăm sóc đào tạo phát huy nguồn
lực con người phục vụ cho công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Vấn đề con người trong công cuộc đổi mới công nghiệp hoá, hiện đại
hoá tập trung thành vấn đề quan trọng bậc nhất trong "kết cấu hạ tầng xã hội,
kinh tế" tức là một trong những tiền đề cơ bản để phát triển xã hội, đi vào
công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Đại hội VIII của Đảng ta là đại hội công nghiệp hoá, hiện đại hoá
mở ra bước ngoặt lịch sử đưa nước ta tiến lên một thời kỳ phát triển toàn diện
mới "Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát
triển nhanh và bền vững". Vì vậy cần được tập trung và chăm sóc bồi dưỡng,
Bài tiểu luận triết học 11
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
đào tạo phát huy sức mạnh của con người Việt Nam thành lực lượng lao động
xã hội, lực lượng sản xuất có đủ bản lĩnh và kỹ năng nghề nghiệp đáp ứng yêu
cầu phát triển đất nước, đủ sức xây dựng và bảo vệ tổ quốc hợp tác cạnh tranh
trong kinh tế thị trường mở cửa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ
nghĩa. Sức mạnh của con người và các dân tộc sống trên đất nước Việt Nam
phải thể hiện thành sức mạnh của đội ngũ nhân lực, trong đó có bộ phận nhân
tài trên nền dân trí với cốt lõi là nhân cách nhân phẩm đậm đà bản sắc dân tộc
của từng người, từng nhà cộng đồng, giai cấp và cả dân tộc.
Nói đến nguồn lực con người là nói đến sức mạnh trí tuệ tay nghề.
Phương hướng chủ yếu của đổi mới giáo dục - đào tạo là phục vụ đắc lực cho
công cuộc phát triển đất nước, tức là cuối cùng phải tạo ra được nguồn lực
con người. Các trường chuyên nghiệp và đại học tập trung vào đào tạo nguồn
nhân lực đủ khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến, công nghệ như báo cáo
chính trị đại hội VIII đã chỉ ra. Phải mau chóng làm cho khoa học và công
nghệ trở thành nền tảng của công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Giáo dục đại học
phải kết hợp với nghiên cứu khoa học, phát triển khoa học cả về cơ bản và
ứng dụng. Bảo đảm tập trung đào tạo đội ngũ nhân lực cho công nghiệp hoá,
hiện đại hoá với diện đại trà, đồng thời đặc biệt chú ý tới mũi nhọn - có chính
sách phát hiện bồi dưỡng và sử dụng người tài mau chóng tăng cường đội ngũ
nhân lực có trình độ và năng lực cao, từ các nghệ nhân làm các nghề truyền
thống đến các chuyên gia công nghệ cao. Giáo dục và đào tạo kết hợp chặt
chẽ với khoa học kỹ thuật công nghệ mới có thể đóng góp xứng đáng vào việc
phát huy nguồn lực con người, tuy nhiên một yếu tố mà ngày nay con người
cần phải hoàn thiện đó là cần coi trọng mặt đạo đức nhân cách của nguồn lực
con người.
Muốn có nguồn lực con người đáp ứng được công cuộc đổi mới giáo
dục nhà trường cùng với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội phải làm tốt
việc phát động một cao trào học tập trong toàn Đảng toàn dân, toàn quân
nhằm đào tạo nên những con người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về
Bài tiểu luận triết học 12
Họ và tên: Đinh Thu Hiền Lớp: Anh 2 Tài chính 1 K47
thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức là động lực của sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đồng thời là mục tiêu của chủ nghĩa xã
hội. Vậy mọi chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước cần phải quán
triệt việc chăm sóc, bồi dưỡng và phát triển nhân tố con người.
Bài tiểu luận triết học 13
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét