Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
thể hiện bằng các văn bản của nhà nước, và quan sát thực tế cán bộ xây dựng xử lý
hồ sơ xin cấp phép. Tôi đã hiểu rõ hơn sự cần thiết, tính chất khoa học và những
bất cập khó khăn trong công tác cấp phép xây dựng. Vì vậy tôi đã quyết định chọn
đề tài “ Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý trật tự xây dựng
và cấp phép xây dựng trên địa bàn quận Đống Đa” làm chuyên đề tốt nghiệp.
2 Mục đích và phương pháp nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài là nhằm làm rõ những vấn đề lí luận chung
liên quan đến quản lý trật tự xây dựng và cấp phép xây dựng, thực trang công tác
này trên địa bàn Hà Nội nói và đặc biệt trên địa bàn quận Đống Đa. Cuối cùng là
một số giải pháp, và kiến nghị hy vọng góp phần nâng cao được hiệu quả của công
tác quản lý trật tự xây dựng và cấp phép xây dựng nhằm giảm bớt công trình sai
phạm trên địa bàn quận Đống Đa trong giai đoạn hiện nay
Phương pháp nghiên cứu của đề tài là kế thừa các phương pháp nghiên cứu
truyền thống như phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp
kinh tế, phương pháp nghiên cứu phân tích thống kê kết hợp với các đường lối
chính sách của Đảng , Nhà nước . Đồng thời nghiên cứu thực tế trên địa bàn quận
Đống Đa để tổng hợp, phân tích đánh giá và khái quát vấn đề cần nghiên cứu
3. Kết cấu bài viết
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung đề tài gồm 3 chương như sau:
Chương I : Cơ sở lí luận về công tác cấp phép xây dựng và quản lý kiểm
soát phát triển đô thị
Chương II: Thực trạng cấp phép xây dựng và quản lý trất tự đô thị trên địa
bàn quận Đống Đa
Chương III: Một số giải pháp nhằm nâng cao công tác cấp phép xây dựng và
quản lý trật tự xây dựng đô thị
Chuyên đề tốt nghiệp
5
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
Chương I
Lí luận về công tác cấp phép xây dựng và quản lý
trật tự đô thị
Giấy phép xây dựng là công cụ hữu hiệu trong quản lý xây dựng đô thị. Công
tác cấp phép xây dựng nhằm tăng hiệu quả kiểm soát phát triển đô thị theo đúng
quy hoạch , góp phần phát triển bền vững quá trình đô thị hóa. Như vậy, muốn tìm
hiểu sâu xát về công tác cấp phép xây dựng, bước đầu ta cần hiểu những khái niệm,
những vấn đề chung trong quản lý quy hoạch và kiểm soát phát triển đô thị.
1.Các khái niệm trong quản lý quy hoạch và kiểm soát phát triển đô thị
1.1 Quy hoạch xây dựng
Quy hoạch chung xây dựng đô thị: Là việc tổ chức không gian đô thị, các
công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đô thị phù hợp với quy hoạch tổng thể
phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch phát triển ngành, bảo đảm quốc phòng an ninh
của từng vùng và của quốc gia trong từng thời kỳ.
Quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị: Là việc cụ thể hóa nội dung của quy
hoạch chung xây dựng đô thị, là cơ sở pháp lý để quản lý xây dựng công trình,
cung cấp thông tin, cấp giấy phép xây dựng công trình giao đất, cho thuê đất để
triển khai các dự án xây dựng công trình.
Thiết kế đô thị: Là việc cụ thể hóa nội dung quy hoạch chung, quy hoạch chi
tiết xây dựng đô thị về kiến trúc các công trình trong đô thị, cảnh quan cho từng
khu chức năng, tuyến phố và khu không gian công cộng khác trong khu đô thị.
Quản lý quy hoạch xây dựng đô thị : Là tổng thể các biện pháp cách thức mà
chính quyền đô thị vận dụng các công cụ quản lý để tác động vào các hoạt động
xây dựng và phát triển đô thị ( chủ yếu là phát triển không gian vật thể) nhằm đạt
được các mục tiêu đề ra.
Chuyên đề tốt nghiệp
6
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
Quy hoạch xây dựng đô thị phải đảm bảo với quy hoạch tổng thể phát triển
kinh tế xã hội, quy hoạch phát triển các ngành khác, quy hoạch sử dụng đất; quy
hoạch chi tiết đô thị phải phải phù hợp với quy hoạch chung xây dựng; đảm bảo
quốc phòng an ninh; tạo động lực phát triển kinh tế- xã hội.Quy hoạch xây dựng đô
thị phải tổ chức, sắp xếp không gian lãnh thổ trên cơ sở khai thác và sử dụng hợp
lý tài nguyên thiên nhiên đất đai và các nguồn lực phù hợp với điều kiện tự nhiên,
đặc điểm lịch sử, kinh tế xã hội, tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ của đất
nước trong từng giai đoạn phát triển. Quy hoạch xây dựng đô thị tạo lập được môi
trường sống tiện nghi an toàn và bền vững, thỏa mãn các nhu cầu vật chất và tinh
thần ngày càng cao của nhân dân, bảo vệ môi trường, di sản văn hoá, bảo tồn di
tích lịch sử, văn hóa, cảnh quan thiên nhiên, giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa
dân tộc. Quy hoạch xây dựng là căn cứ xác lập được cơ sở cho công tác kế hoạch
quản lý đầu tư và thu hút đầu tư xây dựng quản lý khai thác và sử dụng các công
trình xây dựng trong đô thị. Quy hoạch xây dựng đô thị được thể hiện dưới dạng
các bản vẽ, các quy chế và thường được ban hành để áp dụng trong một giai đoạn
nhất định.
1.2 Một số vi phạm thường gặp trong quản lý quy hoạch và kiểm soát
phát triển đô thị
Có rất nhiều các vi phạm quy định trong công tác quản lý quy hoạch và kiểm
soát phát triển đô thị như: sai tiêu chuẩn xây dựng, không đáp ứng an toàn hỏa họa,
sử dụng vật liệu sai quy định,…Ở đây chúng ta chỉ xem xét đến bốn loại sai phạm
liên quan đến giấy phép xây dựng
Công trình xây dựng sai phép: Là công trình, phần công trình xây dựng sai
với nội dung giấy phép xây dựng và bản vẽ thiết kế đã được cơ quan cấp phép xây
dựng xác nhận và lưu trữ và sai với quyết định phê duyệt kỹ thuật của cấp có thẩm
quyền (đối với công trình được miễn giấy phép xây dựng).
Chuyên đề tốt nghiệp
7
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
Công trình xây dựng không phép: Là công trình thuộc diện phải xin phép xây
dựng, nhưng không xin cấp phép theo quy định mà vẫn xây dựng.
Công trình xây dựng trái phép: Là công trình xây dựng không phép hoặc sai
phép nhưng vi phạm pháp luật nghiêm trọng thuộc diện phải xử lý dỡ bỏ.
Công trình xây dựng có những vi phạm khác: Là công trình cải tạo, cơi nới,
sửa chữa nhỏ có diện tích dưới 5m2; xây dựng tường rào, cổng, trổ cửa hoặc có
những hành vi làm thay đổi kết cấu ban đầu của công trình trên đất hợp pháp, hợp
lệ không thuộc diện được miễn giấy phép xây dựng, vi phạm tiêu chuẩn, quy chuẩn
Việt Nam và quy định về quản lý xây dựng, quản lý nhà và công trình kỹ thuật hạ
tầng đô thị.
Công trình sai phạm liên quan đến giấy phép xây dựng không chỉ ảnh hưởng
đến chất lượng công trình mà còn ảnh hưởng tới quy hoạch xây dựng đô thị, ảnh
hưởng tới mỹ quan kiến trúc đô thị, ảnh hưởng tới chất lượng công trình lân cận,
ảnh hưởng tới môi trường và cộng đồng dân cư.
2 Các quy định nguyên tắc và biện pháp kiểm soát phát triển đô thị
2.1 Các quy định kiểm soát phát triển đô thị
Là các công cụ cơ bản để kiểm soát việc sử dụng đất và xây dựng đô thị.
Chúng được thể hiện dưới dạng tài liệu hướng dẫn, sơ đồ, bản vẽ và quy định mang
tính kỹ thuật ( quy chuẩn) về xây dựng, kiến trúc, an toàn phòng chống cháy nổ,
thẩm mỹ, sử dụng vật liệu…để đảm bảo công trình xây dựng có sử dụng không
gian kết cấu hạ tầng đáp ứng các nội dung của quy hoạch xây dựng đô thị. Các quy
định trên có tác dụng hướng dẫn nhà quản lý để cấp phép quy hoạch, xây dựng và
thẩm định dự án; cung cấp thông tin và hướng dẫn chủ đầu tư khi lập dự án.
2.2 Các nguyên tắc kiểm soát phát triển đô thị
2.2.1 Liên kết chặt chẽ giữa khâu quy hoạch và khâu xét duyệt đầu tư xây
dựng
Chuyên đề tốt nghiệp
8
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
Kiểm soát phát triển xây dựng đô thị bao gồm tiền kiểm tức là phê duyệt đầu
tư xây dựng và hậu kiểm tức là kiểm soát quá trình thi công và nghiệm thu công
trình. Để phát triển xây dựng đô thị bền vững hòa cùng nhịp phát triển khác trong
đời sống đô thị, việc kết nối này là hết sức quan trọng. Việc liên kết ở đây cần chú
trọng đặc biệt giữa khâu quy hoạch và khâu cấp phép xây dựng. Phải đảm bảo
được công trình xây dựng được cấp phép phù hợp với quy hoạch khu vực đô thị đó
Vấn đề liên kết này muốn đạt được phải thông qua khâu tổ chức. Điều này
thể hiện nhiệm vụ trên hoặc phải do một cơ quan tiến hành , hoặc phải do hai cơ
quan đặt dưới sự kiểm soát của một co quan cùng hệ thống quản lý nhằm phối hợp
hai họat động này.
2.2.2 Nguyên tắc một cửa trong việc giải quyết kiểm soát xây dựng và phát
triển đô thị
Đây là nguyên tắc rất quan trọng. Nó thể hiện tính khoa học và toàn diện của
việc giải quyết kiểm soát xây dựng và phát triển đô thị, thể hiện trách nhiệm của
nhà nước trước nhân dân, nâng cao chất lượng dịch vụ công cộng.Lí do là nhà đầu
tư và người dân khó có thể hiểu hết các cơ quan có liên quan để xin phép, cũng như
khó có thể quy trách nhiệm cho một cơ quan nào đó nếu quyền lợi của nhà đầu tư
và người dân không được bảo vệ. Việc tồn tại một đầu mối duy nhất đứng ra kiểm
sóat tức là sẽ có một cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm về toàn bộ các vấn đề liên
quan như hướng dẫn, điều phối các yêu cầu của nhà nước trong cấp phép cũng như
giải quyết những yêu cầu, kiến nghị, vướng mắc của nhà đầu tư và người dân.
Nguyên tắc này giúp tiết kiệm thời gian, công sức, tiền bạc đồng thời đẩy nhanh
tiến độ trong cấp phép. Từ đó làm tăng cường thu hút đầu tư vào đô thị trong lĩnh
vực hoạt động xây dựng cũng như tạo điều kiện dễ dàng hơn cho người dân trong
xây dựng nhà ở dân dụng.
Chuyên đề tốt nghiệp
9
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
Tuy nhiên vẫn còn những bức xúc đặt ra đó là khi tiến hành xây dựng công
trình ở rất nhiều các khu đô thị, chủ đầu tư phải thỏa thuận riêng rẽ với các đòi hỏi
về môi trường, phòng cháy chữa cháy, đất đai ở địa phương, vấn đề phải làm việc
vởi từng cơ quan riêng lẻ sau khi đã làm việc với ủy ban nhân dân cấp tỉnh thành
phố trực thuộc trung ương.
2.2.3 Nguyên tắc đảm bảo độ tin cậy và tính hiệu quả của việc kiểm soát
phát triển đô thị
Trong mấy năm gần đây, chúng ta đã và đang thấy được sự nỗ lực của nhà
nước trong vấn đề cải cách hành chính, đặc biệt là việc đơn giản hóa các thủ tục
hành chính. Tuy nhiên, tâm lý lo ngại của người dân khi vào những nơi liên quan
đến thủ tục hành chính nói chung và thủ tục hành chính trong kiểm soát phát triển
đô thị nói riêng vẫn còn tồn tại. Lí do được đưa ra là mặc dù đã có sự nỗ lực rất
nhiều nhưng các thủ tục trong xét duyệt và thẩm định của chúng ta vẫn còn khá mất
thời gian. Do đó, trong công tác kiểm soát phát triển đô thị, cần có sự nỗ lực hơn
nữa của cán bộ chuyên trách. Mặt khác, khi có giấy phép cũng cần đảm bảo rằng
các yêu cầu kiểm soát là nhất quán , hầu như không thay đổi để đảm bảo tính an
toàn của việc đầu tư xây dựng.
2.3 Các biện pháp hành chính
Việc kiểm soát phát triển đô thị theo quy hoạch được thực hiện bằng rất
nhiều biện pháp khác nhau như: lập bản quy hoạch chi tiết cho từng quận huyện,
cấp phép xây dựng, thanh tra kiểm tra công trình, cưỡng chế phá bỏ…Trong thực tế
mỗi biện pháp đều phát huy tác dụng riêng, song tập trung nhất vẫn là các biện
pháp trực tiếp, đó là cấp chứng chỉ quy hoạch, cấp phép xây dựng và thanh tra kiểm
tra và xử lý vi phạm
Chuyên đề tốt nghiệp
10
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
2.3.1 Cấp chứng chỉ quy hoạch
Giấy phép quy hoạch hay chứng chỉ quy hoạch là một loại chứng thư pháp lý
của Nhà nước chấp thuận một dự án xây dựng đã phù hợp với các yêu cầu về mặt
quy hoạch, tuân thủ các chỉ đạo quy hoạch cấp trên đang có hiệu lực tại địa bàn, do
cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Chứng chỉ quy hoạch bao gồm các thông tin về sử dụng đất, các quy định về
hệ thống các công trình kỹ thuật, kiến trúc,về an toàn phòng chống cháy nổ, bảo vệ
môi trường và các quy định khác theo quy hoạch chi tiết xây dựng.
Chứng chỉ quy hoạch dùng để lập dự án khả thi, thiết kế chi tiết, chuẩn bị mặt
bằng (Thỏa thuận, thuê, mua hay đền bù đất) và xin phép xây dựng chưa có quy
hoạch chi tiết hoặc dành cho công trình đặc biệt ở những khu vực đã có quy hoạch
chi tiết được phê duyệt.
Việc sử dụng biện pháp này rất có ý nghĩa trong bối cảnh các đô thị chưa có
quy hoạch chi tiết (1/500) được duyệt và công bố đồng bộ. Khi chưa có quy hoạch
chi tiết, các yêu cầu cụ thể về quản lý xây dựng chưa công bốthì cần phải có cơ
quan có thẩm quyền cụ thể hóa các yêu cầu quy hoạch chung và áp dụng cho từng
trường hợp cụ thể. Vì vậy chứng chỉ quy hoạch đã định hướng cho khâu thiết kế,
thi công, sử dụng công trình và kiểm soát phát triển ngay từ những bước đầu tiên.
2.3.2 Cấp phép xây dựng
Giấy phép xây dựng là một văn bản pháp lý của nhà nước chấp thuận một
công trình( dự án) xây dựng đã được đáp ứng đầy đủ các điều kiện về mặt kiến
trúc, xây dựng kết cấu hạ tầng, an toàn …theo luật định, và được phép khởi công
xây dựng.
Việc cấp phép xây dựng là một biện pháp kiểm soát về mặt kiến trúc, cảnh
quan, sử dụng kết cấu hạ tầng, không gian liền kề và không gian công cộng một
cách cụ thể, có thể kiểm tra và giám sát trong quá trình thi công( hậu kiểm).Hiện
Chuyên đề tốt nghiệp
11
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
nay, cấp phép xây dựng là biện pháp quản lý và kiểm soát phát triển không chỉ ở
Việt Nam mà còn ở các đô thị khác trên thế giới.
2.3.3 Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm
Các biện pháp thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, xử lý tranh chấp khiếu
kiện là hoạt động hậu kiểm mang tính cưỡng chế pháp luật, bắt buộc các chủ thể
phải tuân thủ các quy định đã cam kết trong giấy phép, trong các thỏa thuận dân sự
hay trong các quy định chung.Các biện pháp trên là các biện pháp cuối cùng, mang
tính quyết định hiệu lực kiểm soát phát triển, thể hiện tính nghiêm minh của pháp
luật và tính cưỡng chế của bộ máy hành chính nhà nước. Thông thường mỗi công
trình xây dựng có giấy phép sẽ có hai cuộc kiểm tra định kỳ khi khởi công và khi
đang xây dựng. Những kiểm tra như vậy là biện pháp đảm bảo việc thực hiện và
thực hiện đúng các quy định pháp luật xây dựng.
Chuyên đề tốt nghiệp
12
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
2.4 Quy trình kiểm soát phát triển đô thị theo quy hoạch và quản lý đầu tư xây
dựng
Chuyên đề tốt nghiệp
13
Quản lý
quy
hoạch
xây
dựng đô
thị
Quy hoạch, kế hoạch sử
dụng đất
Lập quy hoạch xây
dựng đô thị
Xét duyệt
Giới thiệu địa điểm
Chứng chỉ quy hoạch
Lập dự án đầu tư - xây
dựng
Giao đất, cho thuê đất
Xét duyệt
Cấp phép xây
dựng
Kiểm tra xây dựng, hoàn công
Cho phép chuyển
nhượng, cho thuê
Đăng ký cấp giấy
chứng nhận
Quản lý
khai thác
sử dụng
Thanh tra , kiểm tra xử
lý vi phạm
Quản lý
đầu tư xây
dựng
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh- Kinh tế và quản lý đô thị 46
Nhìn vào sơ đồ trên ta dễ dàng nhận thấy, giấy phép xây dựng như là một
minh chứng cho công trình đã đảm bảo đủ các tiêu chuẩn về quản lý quy hoạch xây
dựng và quản lý đầu tư xây dựng. Như vậy, giấy phép xây dựng là công cụ hữu
hiệu và công tác cấp phép là một khâu quan trọng trong kiểm soát phát triển đô thị
theo quy hoạch.Tiếp theo, chúng ta cùng tìm hiểu rõ hơn về công tác này.
3 Mục đích và các quy định trong cấp phép xây dựng
3.1 Mục đích của cấp phép xây dựng
Cấp phép xây dựng tạo điều kiện cho các tổ chức, các hộ gia đình, cá nhân
được gọi chung là chủ đầu tư thực hiện các công trình nhanh chóng, thuận tiện theo
quy định.
Cấp phép xây dựng tăng cường thực hiện quản lý xây dựng theo quy hoạch
và các quy định của Pháp luật có liên quan; bảo vệ cảnh quan môi trường, bảo tồn
và tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh và các công trình kiến
trúc có giá trị; phát triển kiến trúc mới, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc và sử dụng
hiệu quả đất đai xây dựng công trình.
Cấp phép xây dựng còn làm căn cứ để kiểm tra, giám sát thi công, xử lý các
vi phạm về trật tự xây dựng, lập hồ sơ hoàn công.
3.2 Quy định điều kiện để được cấp phép xây dựng
Một công trình sẽ được cấp phép xây dựng khi có đủ các điều kiện sau đây:
Thứ nhất: Phù hợp với quy hoạch chi tiết
Thứ hai : Bảo đảm các quy định về chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng;
thiết kế đô thị các yêu cầu về an toàn đối với các công trình giao thông, thủy lợi, đê
điều, năng lượng, khu di sản văn hóa, di tích lịch sử- văn hóa và khu vực bảo vệ
các công trình khác theo quy định của pháp luật.
Chuyên đề tốt nghiệp
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét